Kendi bilgisayarını toplamak kulağa korkutucu gelebilir ama aslında büyük bir Lego seti kurmaktan çok da farklı değil — parçalar sadece belirli şekillerde birbirine takılabiliyor, bu yüzden yanlış yapman zor. Bu rehber, hiç PC toplamamış birinin ilk denemesinde güvenle ilerlemesi için hazırlandı.
1. Bütçeni parçalara nasıl dağıtmalısın?
Genel kural, bütçenin büyük kısmının ekran kartına (GPU) gitmesi gerektiğidir — çünkü oyun performansını en çok belirleyen parça odur. Kabaca bir dağılım:
- Ekran kartı (GPU): Bütçenin ~%35-40'ı
- İşlemci (CPU): ~%15-20
- Anakart + RAM: ~%15-20
- Depolama (SSD): ~%8-10
- Güç kaynağı (PSU) + kasa: ~%12-15
Bütçene göre hangi kombinasyonun mantıklı olduğunu görmek için donanım öneri aracımızı kullanabilirsin — bütçeni girip önerilen parça listesini alabilirsin.
2. Parça uyumluluğunu kontrol et
Toplamada en çok hata yapılan nokta budur. Kontrol etmen gerekenler:
- CPU soketi: İşlemcinin (örn. AM5, LGA1700) anakartın soketiyle eşleşmesi gerekir.
- RAM tipi: Anakart DDR4 mü DDR5 mi destekliyor? İkisi fiziksel olarak da farklıdır, birbirinin yerine takılamaz.
- Kasa boyutu (form factor): Anakart (ATX, mATX, ITX) seçilen kasaya sığmalı.
- Güç kaynağı gücü (watt): Ekran kartının önerdiği minimum watt'ın üzerinde bir PSU seçmelisin — genelde üreticinin önerdiği değere +100-150W pay bırakmak güvenlidir.
- CPU soğutucu yüksekliği: Özellikle küçük kasalarda, hava soğutuculu bir CPU fanının kasaya sığdığından emin ol.
3. Gerekli araçlar
Karmaşık bir araç seti gerekmiyor — bir yıldız tornavida (Phillips #2), ve tercihen anti-statik bileklik (elektrostatik boşalmayı önlemek için) yeterli. Metal, boyanmamış bir yüzeye dokunarak da statiği boşaltabilirsin.
4. Kurulum sırası (önerilen)
Çoğu insan şu sırayla ilerlemeyi kolay bulur:
- Anakartı kasanın dışında hazırla: CPU'yu, RAM'i ve M.2 SSD'yi anakart hâlâ kutusundayken (ya da kasa dışında bir yüzeyde) takmak çok daha kolaydır.
- CPU'yu tak: Soketin üzerindeki oku, işlemcinin üzerindeki okla hizala — asla zorlama.
- RAM'i tak: Anakart üzerindeki hangi slotların "çift kanal" (dual channel) için kullanılması gerektiğini kılavuzdan kontrol et (genelde 2 ve 4 numaralı slotlar).
- CPU soğutucusunu monte et.
- Anakartı kasaya yerleştir ve vidala.
- Güç kaynağını (PSU) kasaya monte et.
- Ekran kartını PCIe slotuna tak — "klik" sesini duyana kadar bastır.
- Depolamayı (SSD/HDD) bağla.
- Tüm kabloları bağla: 24-pin anakart gücü, 8-pin CPU gücü, PCIe gücü (ekran kartı için), ön panel kabloları (güç düğmesi, USB, ses).
- İlk açılışı test et — kasayı tamamen kapatmadan önce sistemin açıldığını doğrula.
5. İşletim sistemini kur
Windows'u bir USB bellek üzerinden kurabilirsin (Microsoft'un resmi "Media Creation Tool" aracıyla hazırlanır). Kurulumdan sonra ilk iş, ekran kartı üreticinin (NVIDIA/AMD/Intel) sitesinden en güncel sürücüyü indirmek — bunun neden önemli olduğunu bu rehberde anlattık.
6. Yeni sistemini test et
Kurulum bitince, topladığın donanımla oynamayı planladığın oyunlarda gerçekçi olarak ne kadar FPS bekleyebileceğini görmek için FPS hesaplayıcımızı kullanabilirsin — aldığın gerçek performansı bu tahminle karşılaştırmak, bir sorun olup olmadığını anlamanın hızlı bir yoludur.
Sık yapılan hatalar
- PSU'yu yetersiz watt ile seçmek (özellikle yeni nesil güçlü ekran kartlarında ani watt talepleri olabilir).
- RAM'i yanlış slotlara takmak (tek kanal modda kalıp performans kaybetmek).
- Ön panel kablolarını (özellikle güç düğmesi pinleri) yanlış bağlamak — anakart kılavuzuna mutlaka bak, pinler çok küçük ve karışabilir.
- CPU soğutucusundaki termal macunu unutmak ya da fazla sürmek.
İlk PC toplama deneyimin biraz zaman alabilir, acele etme — çoğu adım geri alınabilir ve yanlış yapman gerçekten zor. Takıldığın bir nokta olursa, anakart ve ekran kartının kendi kılavuzları en güvenilir kaynaktır.
Sık Sorulan Sorular
İlk kez PC toplayan biri için en zor adım hangisidir?
Çoğu kişi için ön panel kablolarını (özellikle güç düğmesi pinleri) doğru bağlamak en can sıkıcı adımdır — pinler çok küçüktür ve anakart kılavuzuna dikkatle bakmak gerekir. Geri kalan adımlar genelde daha sezgiseldir.
Toplama için özel bir çalışma ortamı gerekir mi?
Hayır, düz ve iyi aydınlatılmış herhangi bir masa yeterlidir. Halı üzerinde çalışmaktan kaçınmak ve arada bir boyanmamış metal bir yüzeye dokunarak statik elektriği boşaltmak yeterli önlemdir.
Parçaları kasaya kapatmadan önce test edebilir miyim?
Evet, hatta önerilir — anakart, CPU ve RAM'i kasa dışında bir yüzeyde birleştirip ilk açılışı test etmek ("breadboard testi"), bir sorun olursa erken fark etmeni ve kasayı tekrar tekrar açıp kapatmaktan kurtarır.